SkyNRG is donderdag in Delfzijl officieel gestart met de bouw van een fabriek waar duurzame vliegtuigbrandstoffen, ofwel SAF, worden gemaakt. Het volgens de oprichters ‘honderden miljoenen euro’s’ kostende project moet met name KLM - dat de grootste afnemer wordt - helpen om een veel duurzamere luchtvaartmaatschappij te worden.
Op de foto SkyNRG-oprichters Theye Veen (links) en Maarten van Dijk, met daarnaast president-directeur Marjan Rintel van KLM.
SkyNRG is een in 2010 opgericht energiebedrijf dat aanvankelijk met een handvol medewerkers in duurzame brandstoffen handelde. Nu er anno 2026 in totaal 130 mensen werken, is ook de eerste grote mijlpaal bereikt: de bouw van één van de grootste fabrieken voor Sustainable Aviation Fuel (SAF) ter wereld.
SkyNRG had vrijwel alle mensen die ooit bij dit langlopende traject betrokken waren uitgenodigd. Zo’n driehondern gasten kwamen naar de bouwplaats op het fabrieksterrein in Delfzijl om dit te vieren, onder wie de bouwers, consultants, politici, lobbyisten en medewerkers van twaalf banken die samen met andere investeerders het geld bijeen hebben gebracht.
Tegen een miljard aan
Hoeveel dat precies is, wil SkyNRG‑medeoprichter Theye Veen niet zeggen. “Het zijn honderden miljoenen euro’s en net geen miljard,” zegt hij uiteindelijk toch. Enkele van de deelnemende banken zijn ABN Amro, ING, Rabobank, Crédit Agricole, UniCredit en het Japanse SMBC.
Driekwart voor KLM
De fabriek moet eind 2028 klaar zijn en dan meteen 100.000 ton SAF produceren. Die gaat per binnenvaartschip naar Amsterdam en dan via een pijpleiding naar Schiphol.
Het project had nooit kunnen starten als KLM niet vanaf het begin had toegezegd driekwart van die productie vijftien jaar lang af te nemen. Dat is 2 procent van de brandstof die KLM verbruikt. “Dat contract met KLM was belangrijk om de banken en andere investeerders over de streep te trekken,” zegt Veen. “Alleen daarmee konden we laten zien dat er vanaf het moment dat de fabriek opengaat meteen geld binnenkomt.”
Duur
Hoewel de prijs van kerosine in de afgelopen maanden bijna is verdubbeld, blijft SAF ongeveer drie tot vier keer duurder dan gewone kerosine. Die hogere prijs zal naar verwachting aanhouden totdat productie en aanbod substantieel toenemen. Toch zegt CEO Marjan Rintel dat KLM steeds meer op SAF zal gaan vliegen.
“Vorig jaar hebben we gelukkig voor een goede prijs SAF kunnen inkopen, maar het is inderdaad duur. We denken echt dat de overheid ons hier actief bij moet helpen.” Volgens haar gaat het om grote bedragen aan subsdies die nodig zijn. “Miljarden.” Daarbij wordt vaak gesuggereerd dat een hogere vliegbelasting zou moeten worden ingezet om SAF financieel aantrekkelijker te maken.
KLM moet - hoe duur het ook is - net als alle andere Europese luchtvaartmaatschappijen sowieso veel meer SAF gaan kopen. Nu moet er minimaal 2 procent in de tanks zitten, dat wordt 6 procent in 2030 en loopt daarna stapsgewijs op tot 70 procent in 2050. De vraag lijkt dan ook sneller toe te nemen dan het aanbod. Maar Veen van SkyNRG denkt dat er zeker tot 2030 genoeg SAF in Europa beschikbaar is. “Het wordt daarna pas lastig als we meer eSAF moeten gaan maken.”
Volgende stap
SAF wordt bij SkyNRG gemaakt van onder meer gebruikt frituurvet en slachtafval. Ook landbouwafval kan als grondstof dienen. eSAF is technologisch een stap verder en wordt gemaakt met behulp van duurzame energiebronnen zoals zon en wind. Maar waar SAF drie tot vier keer duurder is dan kerosine, is eSAF wel negen tot tien keer duurder en dus verre van commercieel aantrekkelijk. SkyNRG investeert er toch in, met een fabriek die in Zweden moet worden gebouwd. Want waar frituurvet en slachtafval niet eindeloos beschikbaar zijn en vaak complex te verzamelen, moet productie op basis van groene stroom in de toekomst veel meer opschaalbaar worden. Maar zover is het nog lang niet.
Rintel: we gaan veel meer kopen
Investeringen in SAF‑productie blijven beperkt doordat maatschappijen relatief weinig langlopende afnamecontracten afsluiten. Dat maakt investeringen in raffinaderijen minder aantrekkelijk en verhoogt de kredietrisico’s voor producenten. Shell heeft vorig jaar besloten een geplande en half gebouwde SAF-fabriek in Rotterdam toch niet af te maken. Het Finse Neste heeft wel een grote SAF-fabriek op de Maasvlakte.
Rintel zegt dat KLM, ondanks dat het bedrijf sterk op de kosten moet letten, steeds meer SAF wil blijven kopen.
“Nu is al 4,6 procent van onze brandstof SAF, veel meer dan de voor nu verplichte 2 procent. Maar met de miljardeninvesteringen die we doen in het versneld vernieuwen en daarmee zuiniger maken van onze vloot, is SAF de meest effectieve manier om een duurzaam luchtvaartbedrijf te worden. We willen de pionier zijn,” zo sluit ze af. “Maar het moet wel meer door de overheid worden gestimuleerd."
Marjan Rintel en Maarten van Dijk laten in onderstaande video het begin van de werkzaamheden aan de SAF-fabriek zien.
