"Nog steeds zijn veel mensen dagelijks en zeer gedreven bezig met wat we noemen het 'MH17-dossier'. Met de vraagstukken rond waarheid, recht en rekenschap. Met de procedures bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, de internationale luchtvaartorganisatie ICAO en het Internationaal Gerechtshof." Dat zei Piet Ploeg, voorzitter van Stichting Vliegramp MH17, vrijdag tijdens de jaarlijkse herdenking bij het monument in Vijfhuizen.
Het is precies twaalf jaar geleden dat de MH17-ramp plaatsvond en alle 298 inzittenden van de vlucht omkwamen. "298 vaders, moeders, partners en echtgenoten, broers, zussen, grootouders, kinderen, kleinkinderen, ooms, tantes, neven en nichten. Mensen van wie wij hielden en dat nog steeds doen. Mensen die wij ook na 12 jaar nog steeds erg missen en die nog steeds in onze gedachten zijn", aldus Ploeg.
Na de toespraak van de voorzitter werden de namen van alle slachtoffers voorgelezen, gevolgd door twee minuten stilte en een defilé langs het gedenkteken.
Waarheidsvinding
Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen, die zelf niet bij de herdenking in Vijfhuizen was, schreef op X: "Twaalf jaar na het neerhalen van vlucht MH17 zijn onze gedachten bij alle nabestaanden, voor wie het gemis elke dag voelbaar blijft. Het kabinet blijft zich onverminderd inzetten voor waarheidsvinding, gerechtigheid en rekenschap voor de verantwoordelijken." Het ministerie van Defensie liet op X weten: "Vandaag is het twaalf jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald boven Oost-Oekraïne. We herdenken de 298 slachtoffers en denken aan hun families, vrienden en dierbaren. Opdat wij nooit vergeten."
Ook in Hilversum is de vliegramp herdacht bij het MH17-monument in het Dudokpark. Er kwamen vijftien slachtoffers uit die plaats om bij de ramp. Sinds 2025 wordt deze lokale bijeenkomst georganiseerd door onder anderen oud-burgemeester Pieter Broertjes.
De gemeente laat op haar website weten schalen met zonnebloemen op verschillende plekken in Hilversum te plaatsen, zoals bij het Gooilandplein, de Utrechtseweg, de Vreelandseweg, de Larenseweg en het station. Ook bij het monument komen zonnebloemen. De zonnebloem is het symbool voor de slachtoffers.
Verantwoordelijkheid nemen
EU-buitenlandchef Kaja Kallas roept Rusland op zijn verantwoordelijkheid te aanvaarden voor het neerhalen van de MH17. Rusland moet volledig meewerken "aan de inspanningen om gerechtigheid te laten geschieden", stelt Kallas in een verklaring namens de EU.
In haar verklaring verwijst Kallas naar het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van 9 juli 2025 en de beslissing van de Raad van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) van 12 mei 2025. Daarin wordt Rusland verantwoordelijk gehouden voor het neerhalen van vlucht MH17 en voor de dood van de 298 mensen aan boord.
Het EHRM heeft daarnaast geoordeeld dat "de Russische Federatie verantwoordelijk is voor het extra leed dat deze gebeurtenissen de nabestaanden hebben berokkend", brengt Kallas in herinnering.
Rusland weigert echter zijn verantwoordelijkheid te nemen, constateert Kallas. Op het verzoek van Nederland en Australië aan Rusland om met hen te onderhandelen over schadevergoeding aan de nabestaanden is nooit een reactie gekomen, stelt Kallas in haar verklaring.
Procedure tegen Nederland
In plaats daarvan heeft Rusland een procedure aangespannen tegen Australië en Nederland bij het Internationaal Gerechtshof tegen de beslissingen van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO). "Het arrest van het EHRM en de beslissing van de ICAO-raad zijn belangrijke stappen op weg naar waarheid, gerechtigheid en verantwoording voor alle slachtoffers van vlucht MH17, hun nabestaanden en geliefden", stelt Kallas. De EU steunt "alle inspanningen om de waarheid, gerechtigheid en verantwoording te waarborgen", voegt ze daaraan toe.
